Veel paardeneigenaren schrikken als ze zien dat hun paard koliek heeft! Koliek is een van de grootste doodsoorzaken van paarden, daarom is het belangrijk om koliek op tijd te herkennen. Er zijn verschillende soorten koliek. Vooral in het najaar zie ik koliek, met name zandkoliek, weer toenemen. Het is heel belangrijk om zandkoliek bij je paard te voorkomen.

Zandkoliek komt voornamelijk door te kale (gras 1-5cm lang) en natte weides waar de paarden op staan. Waardoor ze tijdens het grazen heel veel pollen met zand meetrekken. In hooi of kuil vind je soms ook te veel zand terug, doordat het gras zo kort mogelijk wordt gemaaid. Maar ook het voeren van hooi in de zandpaddock kan ervoor zorgen dat het paard bij het eten van de laatste sprietjes vanaf de grond stiekem een hoop zand binnen krijgt. Daarnaast zijn er nog paarden die uit verveling zand gaan eten, al komt dit gelukkig veel minder vaak voor.

 

Wat is zandkoliek?

Bij zandkoliek zit er te veel zand in de darmen van het paard wat veroorzaakt dat de darmen minder goed functioneren. Darmen kunnen door zand ook minder goed bewegen en daardoor het zand minder goed uitscheiden. Daardoor gaat de gezondheid van je paard achteruit. Symptomen hiervan zijn bijvoorbeeld: diarree, lusteloosheid, vermagering en een opgezette buik. Doordat de beweeglijkheid van de darmen afneemt ontstaat er een verstopping of een ophoping van gas waardoor koliek ontstaat. Wil je weten hoe je zandkoliek kunt voorkomen lees dan snel verder.

 

Wat kan je doen als je paard zandkoliek heeft?

Als je paard koliek heeft is het belangrijk om zo snel mogelijk de dierenarts te bellen. Zandkoliek is namelijk erg gevaarlijk en je paard kan er zelfs aan overlijden als er te veel zand in de darmen zit.

Als ik een paard met zandkoliek behandeld begin ik, naast het geven van pijnstilling, eerst met sonderen met electolytenoplossing en parafine(olie) om het zand in beweging te krijgen. Daar voeg ik psylliumzaad aan toe. Ik zie dan regelmatig paarden hierna een paar dagen puur zand mesten. Soms is sonderen niet altijd genoeg en moet het paard geopereerd worden. “Op de operatietafel halen ze soms wel een kruiwagen met zand eruit. Een paard heeft veel buikinhoud en er kan echt veel zand in zitten.”

Dunne mest of diarree kan erop wijzen dat een paard te veel zand binnen heeft gekregen. Dan raak ik aan om het paard van het zand af te halen en een psylliumkuur (vlozaad) te geven.

 

Voorkomen is beter dan genezen!

Het belangrijkste advies is om te voorkomen dat je paard zand kan eten, maar dit is natuurlijk niet altijd even gemakkelijk. Zandkoliek voorkomen is wel erg belangrijk! Elk paard krijgt zand binnen, maar dit moet niet te veel zijn en de darmen moeten het goed af kunnen voeren. Om het risico op te veel zand te verkleinen kunt je bijvoorbeeld het stuk paddock waar hooi gevoerd wordt bestraten of hooi geven uit een slowfeeder. Daarnaast zorgt stripbegrazing in de weide ervoor dat de weide minder vertrapt wordt.

Daarnaast helpt de darmen als het paard veel beweging krijgt en veel ruwvoer ter beschikking heeft. Darmen die vol zitten met ruwvoer zorgen er namelijk voor dat het zand dat op de bodem van de darmen ligt sneller meegenomen wordt.

 

Mest checken

Hoe weet je of je paard te veel zand in zijn darmen heeft? De beste manier om zeker te weten of een paard te veel zand in zijn darmen heeft is door een röntgenfoto te maken.

Je kan ook de mest testen, dit is niet 100% betrouwbaar omdat zand niet continu wordt uitgescheiden. De mest kun je testen door een handje schone mest te pakken en in een doorzichtige handschoen of plastic zakje te mengen met water. Het zand is zwaarder en zal zich al na een minuutje ophopen onderin. Een millimeter is niet erg, maar wanneer dit meer dan een halve centimeter wordt wel. Wanneer er geen zand zichtbaar is het alsnog mogelijk dat er veel zand in de darmen ligt omdat het een moment opname is en niet continu wordt uitgescheiden.

Ik vind het erg belangrijk dat paardeneigenaren regelmatig de mest checken op zand om op deze manier op tijd te behandelen en zandkoliek te voorkomen! Daarom heb ik speciaal een challenge opgezet met de hashtag #testdemestvanjepaardopzand op instagram! Doe jij ook mee? Tag mij dan in je verhaal op instagram!

 

Zandkuur

Wanneer je weet dat je paard zand binnenkrijgt of daar gevoelig voor is, raad ik aan om preventief een keer per maand een psylliumkuur te geven. Let wel op dat je genoeg geeft! Vaak wordt er een te lage dosering gegeven waardoor ze zandkuur niet goed werkt. Houd dus altijd 0,5 tot 1 gram psyllium per kilogram lichaamsgewicht aan. Een kuur heeft daarnaast het beste effect wanneer deze vijf tot zeven dagen gegeven wordt.

Wil je meer leren over koliek? Download dan gratis mijn e-book over koliek herkennen! Hoe eerder je koliek bij je paard herkent hoe meer kans je hebt dat je paard koliek overleeft. Meld je hier aan!