Jammer genoeg zie ik als paardendierenarts het ontwormen van veulens vaak fout gaan! Het op de juiste manier ontwormen is van levensbelang voor je veulen! Ik zie regelmatig problemen met wormen die echt te voorkomen zijn. Ik heb al meerdere keren meegemaakt dat een veulen overleed door een ernstige spoelwormbesmetting dit wil ik graag voorkomen!

Het veulen van Ellen was 3,5 maand en doodziek. Hij kon alleen maar op zijn rug liggen van de koliek. We probeerden hem in de benen te houden voor het onderzoek, maar hij liet zich zo omvallen van de buikpijn. Tijdens het sonderen (met een slang via de neus naar de maag), kwamen de spoelwormen uit de sonde in de emmer. Dit arme veulen had deze koliek doordat hij vol zat met spoelwormen. Ellen had hem goed ontwormd dacht ze, maar ze had het verkeerde middel gebruikt. Spoelwormen zijn namelijk erg resistent tegen ivermectine. Het is verschrikkelijk als een veulen overlijdt aan iets dat te voorkomen is!  

Ik merk vaak dat er verschillende en verkeerde adviezen gegeven worden, waardoor het regelmatig mis gaat met het ontwormen van veulens. Er wordt bijvoorbeeld vaak geadviseerd pas vanaf 4 maanden te ontwormen maar ik heb jammer genoeg veulens al op 3,5 maand dood zien gaan aan de spoelwormen.

 

Diarree

Een bekende fabel is: “Een jong veulen krijgt diarree doordat de merrie hengstig is”. Dit is niet waar! Een veulen krijgt diarree doordat hij mee gaat eten met de moeder. De darmen en darmflora moet wennen aan het voedsel en door de verandering krijgt het veulen diarree. Dit wil niet zeggen dat wanneer je veulen diarree heeft je er niks aan moet doen, zeker als het veulen minder fit oogt moet je meteen ingrijpen en de dierenarts bellen!

Een andere oorzaak waarom een veulen diarree kan hebben is de veulenworm (strongyloides westeri). Echter wordt deze bijna niet meer gezien in Nederland. Ik heb hem afgelopen 10 jaar niet gezien in het mestonderzoek van veulens! Mijn advies is daarom ook om niet standaard op 10-14 dagen te ontwormen. Dit is niet nodig en werkt resistentie in de hand. Als je twijfelt of je veulen toch diarree heeft door de veulenworm is het verstandig om een mestonderzoek te laten doen voordat je gaat ontwormen.

 

Spoelwormen

Het grootste probleem bij veulen zijn spoelwormen, ook wel Parascaris equorum genoemd. Dit zijn lange witte wormen die wel 40cm lang kunnen worden. Spoelwormen zijn tot 6 maanden de meest ziekteverwekkende parasiet bij veulens. Daarna gaan veulens afweer opbouwen tegen spoelwormen en paarden ouder dan 18 maanden hebben er vrijwel nooit last van.

Wist je dat een vrouwtjes spoelworm wel 100.000 eitjes per dag kan leggen? Spoelwormeitjes kunnen jarenlang in de box en op het weiland overleven. Daardoor worden elk jaar de pasgeboren veulentjes opnieuw besmet. Eitjes worden opgenomen via de mond, gaan naar de darmen, de larve komen via de lever in de longen, worden vanuit de longen opgehoest, doorgeslikt en komen in de dunne darm terecht. Daar ontwikkelen ze zich tot volwassen spoelwormen die weer eitjes gaan leggen.

Een veulen met een spoelwormbesmetting kan verschillende verschijnselen hebben bijvoorbeeld een wormenbuik (dikke buik, wat schraal), doffe vacht, slecht groei, hoesten, neusuitvloeiing, diarree en koliek. Deze klachten wil je natuurlijk voorkomen bij je veulen want voorkomen is beter dan genezen!

 

Wanneer moet je je veulen ontwormen?

 

Jammer genoeg is er veel resistentie bij de spoelworm en dan vooral tegen het middel ivermectine (en moxidectine). Dit middel wordt vaak gebruikt tijdens het standaard ontwormen van veulens en daarom denken veel paardeneigenaren dat ze hun veulen goed ontwormd hebben, maar is dat niet het geval. Daarom adviseer ik veulens te ontwormen op 2-2,5 maand leeftijd met het middel fenbendazol.

Na de 2-2,5 maand ontworming moet een veulen nog een keer ontwormd worden op 4,5/5 maanden met fenbendazol en ivermectine om naast spoelwormen ook rode bloedwormen aan te pakken. Rode bloedwormen zijn namelijk resistent tegen fenbendazol. Daarna is het verstandig om rond het spenen een mest onderzoek te doen om erachter te komen of je tegen spoelwormen, rode bloedwormen of beide moet ontwormen. Aan het einde van het jaar is het verstandig om ook te ontwormen tegen lintwormen.

 

Preventie

Je kunt zelf een aantal dingen doen om spoelwormen bij je veulens tegen te gaan.  Voorbeelden hiervan zijn: veulens niet op de weide zetten waar vorig jaar jonge paarden hebben gelopen, mest verwijderen van het land, de stal en paddocks, maaien, schapen op je land laten grazen en jaarlijks je stal desinfecteren!

Daarnaast is het erg belangrijk om met de juiste dosering te ontwormen. Om een veulen te wormen is het verstandig om de hoeveelheid ontwormmiddel die ze nodig hebben op je vinger te doen en dan aan de binnenkant van de wang af te smeren. Het gebeurt regelmatig dat een veulen per ongeluk meer krijgt, doordat het clipje losschiet en dit kan heel gevaarlijk zijn!! Veulens raken hierdoor in coma en kunnen overlijden.

PS: Mijn advies is om dit ontwormadvies met je eigen paardendierenarts te bespreken, die kent jouw situatie het beste en kan dit advies optimaliseren voor jouw situatie!

 

We hebben ook een podcast gemaakt over het ontwormen van veulens. Klik op de knop en luister de podcast.

Wil je meer lezen over veulens en wormen klik dan op onderstaande knop!

In mijn online veulen cursus leer ik je alles over de geboorte en je veulen!